مبانی و تشکیل قراردادهای الکترونیکی آتی نفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق تجارت الکترونکی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران-شمال، تهران، ایران

3 مدیرگروه کارشناسی ارشد حقوق تجارت الکترونیکی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

چکیده

ایران از لحاظ صادرات نفت در جایگاه ویژه‏ ای قرار دارد و طبیعی است که در این وادی تاجران نیز به دنبال بازار بهتر و کسب سود بیشترند. با توسعه و پیشرفت اینترنت و فنّاوری‏ های نوین، اقتصاد جهان به سمت تجارت الکترونیک سیر صعودی گرفته است. این‌که از بین بازار بورس ایران و بازار بین‌المللی فارکس کدام‌یک برای تاجران نفت مناسب است و معاملات خود را با چه نوع قراردادی منعقد کنند تا سود بیشتری به‌دست آورند، سؤالاتی است که به آن‌ها پاسخ داده خواهد شد. این پژوهش بر آن است تا ضمن تبیین ماهیت و مبانی بازارهای بورس و فارکس و قراردادهای آتی و مابه‌‏التفاوت، به مزایا و معایب آن‌ها در مقایسه با یکدیگر نگاه تطبیقی داشته باشد و انعقاد قراردادهای آتی را در این دو بازار بررسی کند.
یافته‏‌های پژوهش حاکی از آن است که بازار بین‏‌المللی فارکس در ایران قانونی و مشروع بوده و در مقایسه با بازار بورس مزیت‌‏های فراوانی برای تاجران نفت دارد و ثابت می‌‏شود معاملات در این بازار قمار و ربا نیست. همچنین، در صورت استفاده از قراردادهای مابه‏‌التفاوت یا سی‏اف‏دی در معاملات خود، از امتیازات بیشتری برخوردار خواهند شد. برای انعقاد قراردادهای آتی در بازار بورس و بازار فارکس نیاز به تشریفات خاصی است

کلیدواژه‌ها


افتخار جهرمی، گودرز و صاحبی پسندیده، محمدرضا (پاییز 1399). «تحلیل فقهی حقوقی مشتقات ارزی و آثار آن». فصلنامۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 23، شمارۀ 91، ص 11-35.
امینی، مهدی (1388). قراردادهای آتی در معاملات بورس کالا. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.
برارپور، ابراهیم (1397). «تبیین ماهیت و چیستی بازار فارکس و بایسته‏های آن در فقه و حقوق ایران». پژوهشنامۀ حقوق خصوصی عدالت، سال پنجم، شمارۀ 10، ص 9-33
بیات، فرهاد (1396). شرح جامع حقوق مدنی. تهران: انتشارات ارشد، چاپ دوازدهم.
پاک‏مرام، عسگر و یزدانی، مریم (1390). «مقایسۀ بازار فارکس با بازار سهام». مجلۀ اقتصادی، سال 11، شمارۀ 9 و 10، ص 131-150.
حسین‏زاده، جواد (پاییز و زمستان 1390). «مفهوم و ماهیت قراردادهای آتی». پژوهش‏های حقوقی، شمارۀ 20، ص 77-95.
دستورالعمل اجرایی معاملات قراردادهای آتی در شرکت بورس کالای ایران مصوب 7/12/1386 در:
https://bashgah.com/blog/wp-content/uploads/2016/01/ATI-KALA.pdf
رسولی فتح‏آباد، نگین (1391). جنبه‏های حقوقی معاملات فارکس. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق خصوصی، دانشکدۀ پردیس بین‏الملل، دانشگاه شیراز.
زرکلام، ستار (1393). حقوق تجارت الکترونیک. تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‏های حقوقی شهر دانش، چاپ سوم.
شاه‏حیدری، فیروزه (1398). واکاوی ساختار قراردادهای نوین نفتی در عرصه بین‏الملل. تهران: قانون‏یار.
شرکت بورس کالای ایران (1393). مقدمه‏ای بر قراردادهای آتی، ص 7-8.
صفایی، سیدحسین (1392). قواعدعمومیقراردادها. جلد دوم. تهران: میزان، چاپ پانزدهم.
کهیاریان، هادی (1396). مقایسۀ مقررات حاکم بر بازار فارکس و بازار سهام در حقوق تجارت داخلی و بین‏المللی. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس.
محمدی، فرزانه (1388). «فارکس چیست؟». مجلۀ‏ تازه‏های اقتصاد، سال 7، شمارۀ 124، ص 65-69.
معصومی‏نیا، غلامعلی (1385). «بررسی فقهی ابزارهای مشتقه». فصلنامۀ جستارهای اقتصادی، دورۀ 3، شمارۀ 6، ص 157-192.
موسوی، سیدمحمد (1393). تحلیل فقهی و حقوقی قرارداد آتی نفت در بورس انرژی. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه شاهد.
نوری، سمیه، سالارزائی، امیرحمزه و مختاری افراکتی، نادر (1398). «تحلیل فقهی بازار بین‏المللی فارکس با تکیه بر ممنوعیت آن در قوانین ایران». فصلنامۀ علمی پژوهش‏نامۀ حقوق اسلامی، سال 20، شمارۀ 49، ص 77-96.
 
Kamali Muhammad, H. (2005). Fighi Issues in Commodity Futures. Islamic Research and Training Institute, Saudi Arabia, 26-28.
https://threemarkets.com/cfd-contract/. (last visited: 2020/11/20)
https://capitalxtend.com/fa/trade-oil/ (last visited: 2020/11/20)