بررسی تطبیقی ماهیت حقوقی ضمانت‌نامه‌های عندالمطالبه و اعتبارات اسنادی تضمینی در حقوق داخلی و حقوق تجارت بین‌الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای حقوق نفت و گاز از دانشگاه تهران و مدیر دعاوی شرکت انرژی دانا

2 قارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق تجاری-اقتصادی بین المللی دانشگاه تهران

چکیده

اعتبارات اسنادی تضمینی از جمله ابزارهایی است که در دهه‌های اخیر اهمیت فراوانی در عرصۀ حقوق بانکی یافته است. با وجود این، در بسیاری از کشورها ازجمله ایران مورد استفاده قرار نگرفته و بالطبع نقش و جایگاه آن مبهم است. لیکن با توجه به اهمیت روزافزون و مزایایی که با بهره‌گیری از این سند نصیب بازرگانان می‌شود، ناگزیر به شناخت جایگاه دقیق آن خواهیم بود. در تحقیق حاضر، ضمن بررسی و شناسایی ویژگی‌های منحصربه‌فرد اعتبارنامه‌های تضمینی، به مقایسۀ آن با نهادی مشابه به نام ضمانت‌نامه‌های عندالمطالبه پرداخته می‌شود. با توجه به کارکرد مشابه این دو سند در تضمین ریسک معاملات، لازم است مرز دقیق میان این دو به‌درستی بررسی و اصول حاکم بر آن‌ها و ماهیت حقوقی این اسناد در حقوق داخلی و بین‌المللی به‌درستی تبیین شود. به‌نظر می‌رسد اعتبارنامۀ تضمینی بسیاری از مزایای مربوط به ضمانت‌نامۀ عندالمطالبه را داراست و حتی در برخی موارد از آن کاراتر است و پیشنهاد می‌شود بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اجرای این مقررات را به بانک‌های سطح کشور ابلاغ و آن را اجرایی کند. گفتنی است این مقاله به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی به رشتۀ تحریر در آمده است.

کلیدواژه‌ها


ابافت، رسول (1386). «اعتبارات اسنادی و ماهیت حقوقی آن در حقوق تجارت بین‌الملل». پیک نور، سال پنجم، شمارۀ 5، ص 88-110.
خادمان، محمود (1380). «مقررات جدید اعتبارات اسنادی UCP 600». دیدگاه‌های حقوق قضایی، شمارۀ 48، ص 92-116.
خزائی، حسین (1373). «روش‌های پرداخت ثمن در تجارت بین‌الملل». مجلۀ دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شمارۀ 33، ص 44-64.
رجبی، علی (1381). «بررسی ویژگی‌های حقوقی اعتبارات اسنادی». مجلۀ بانک و اقتصاد، شمارۀ 25، ص 150-178.
زمانی فراهانی، مجتبی (1386). بانکداری خارجی، جلد دوم. تهران: انتشارات ترمه.
ژیانگ، ژائو و بوکلی، روس پی (1385). «ماهیت حقوقی ویژه و منحصربه‌فرد اعتبارات اسنادی، منشأ اعتبارات اسنادی و منابع آن». ترجمۀ ماشاء‌الله بنا نیاسری. مجلۀ حقوقی مرکز امور حقوقی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، شمارۀ 35، ص 140-166.
شهبازی‌نیا، مرتضی و الهلوئی زارع، فاطمه (1390). «مفهوم انطباق دقیق اسناد در اعتبار اسنادی با تأکید بر سند سیاهه تجاری». مجلۀ حقوقی دادگستری، دورۀ 75، شمارۀ 73، ص 210-229.
شیروی، عبد الحسین(1389). حقوق تجارت بین الملل. انتشارات سمت، چاپ ششم.
عباسیان، پرویز (1378). مقررات بین‌المللی تضمین نامه‌ها. انتشارات کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی.
عمرانی، افشین (1389). ماهیت و کارکرد اعتبارت اسنادی ضمانتی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه علامه طباطبایی
قربانیان، حسین (1394). مالیه و تضمین‌های بازرگانی بین‌المللی. شاهرود: انتشارات قانون و قلم.
کاتوزیان، ناصر، (1380)، قواعد عمومی قراردادها، جلد اول ، شرکت سهامی انتشار.
کاتوزیان، ناصر (1391) .حقوق مدنی ، عقود معین، تهران: کتابخانۀ گنج دانش، چاپ هفدهم.
مسعودی، علیرضا (1391). ضمانت‌نامه‌های بانکی در حقوق ایران و تجارت بین‌الملل. تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ دوم.
نجفی، حسین (1392). «بررسی حقوقی اعتبارات اسنادی تضمینی با تأکید بر مقررات بین‌المللی تضمین‌نامه‌ها». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم قضایی و خدمات اداری.
 
Bertrams, R. (2004). Bank Guarantees in International Trade. Kluwer law international.
Ellinger, E. P. (1970). Documentary letters of credit, A comparative study. University of Singapore Press.
Dolan, J. F. (2005). The law of letters of credit, commercial and standby credits.
Garcia, R. L. F. (2009). “The Autonomy Principle of Letters of Credit”. Mexican Law Review, 3(1), 67-96.
Klein, C. H. (2015). “Standby letter of credit rules and practices misunderstood or little-understood by applicant and beneficiaries”. Uniform Commercial Code Law Journal, 40(2), 125.
Karl, A. (2004). letters of credit and doctrine of strict compliance. Doctoral dissertation, thesis, University of Uppsala.
Miller, F. H., & Harrell, A. C. (2002). The ABCs of the UCC.: Related insolvency law. American Bar Association.
Schmittoff, C. M. )1998(. Demand guarantee in international trade, London, Sweet and Maxwell, ninth edition.
Schmittoff, C. M. (2006). Schmittoff’s export trade, the law and practice of international trade. London: Sweet and Maxwell, Ninth Edition.
Stoufflet, J. (2001). “Fraud in Documentary Credit, Letter of Credit and Demand Guaranty”. Dickinson Law Review, 106(1), 21.