فنّاوری‏‌های نوین، چالش‌‏ها، مخاطرات و فرصت‌‏های زیست‌محیطی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری حقوق بین‌الملل، استادیار وزارت علوم، دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده

اثر فنّاوری (تکنولوژی) در دو بعد قابل بررسی است. از یک سو بشر، با دسترسی بیشتر به علم و دانش و ترکیب آن با قدرت، بر منابع و مناطق بیشتری تسلط یافت و برای رسیدن به پیشرفت، با دراختیارداشتن فنّاوری، موجب خسارت به محیط‌زیست شد. از سویی دیگر، فنّاوری می‌تواند با وجود علم و خرد بشری به کاستن از مخاطرات و آسیب‌های زیست‌محیطی کمک کند؛ موضوعی که خسارت‌‏زا بودن یا ایجاد مانع بر بروز خسارت به آگاهی و نیت بشر در به‌کارگیری از فنّاوری بستگی پیدا می‌‌کند. بدین صورت باید گفت که فنّاوری، برخلاف تأثیر مخربی که در شروع صنعتی‌شدن در محیط‌زیست داشت، به علت آگاهی روزافزونی که انسان‌ها از لزوم پاسداشت زمین و محیط‌زیست خود پیدا کرده‌اند و آن را به دولت‌مردان و شرکت‌های فراملیتی انتقال داده‌اند، به‌تدریج نقش سازنده و حافظ محیط‌‌‌ زیست خواهد یافت. در این مقاله، با روش کیفی و گردآوری اطلاعات به شیوۀ کتابخانه‌ای، تأثیر فنّاوری در حفاظت از محیط ‌زیست بررسی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


انصاریان، مجتبی (1398). حقوق محیط‌زیست. تهران: نشر دانشگاه پیام نور، چاپ اول.
امینی، ملیحه (بهار 1399) «اثر خطوط انتقال برق بر محیط‌زیست شهری و انسان». فصلنامۀ انسان و محیط‌زیست، دورۀ 18، شماره پیاپی 52، ص 49-56.
بیدوا، سجاد و حسن‌زاده، مرضیه (بهار و تابستان 1397). «بررسی زیست‌محیطی صنعت خودروسازی و راه‏های کاهش آلودگی‏های آن». پژوهش و فنّاوری محیط‌زیست، سال سوم، شمارۀ 4، ص 1-7.
بیگدلو، سعیده، موسوی، سیدحسن، معین‌الدینی، مظاهر, عمرانی، قاسمعلی و میرزاحسینی، علیرضا (پاییز و زمستان 1398). «بررسی مقدار و ترکیب نخاله‏های ساختمانی کلانشهر کرج». پژوهش و فنّاوری محیط‌زیست، دورۀ 4، شمارۀ 6، ص 21-30.
رضوانی، محمد (1397). آشنایی با مفاهیم محیط‌زیست. تهران: دانشگاه پیام نور، چاپ اول.
داوودی‌نژاد، مصطفی، بی‌پروا، پوریا و اکبرپور طلوتی، احمد (بهار1394). «برآورد پتانسیل تولید بیوگاز و برق از فاضلاب شهری در کشور». نشریۀ بازیافت آب، سال اول، شمارۀ 1، ص 44-61.
دبیری، مینو (1375). آلودگی محیط زیست. تهران: نشر اتحاد، چاپ اول.
شیلتون، دینا و کیس، الکساندر (1394). کتابچه قضایی حقوق محیط‌زیست. ترجمۀ محسن عبداللهی. تهران: نشر خرسندی، چاپ دوم.
صادقی، زین‌العابدین، مهدی‌زاده، سمیه و حری، حمیدرضا (تابستان 1395) «ارزیابی اقتصادی و زیست‌محیطی تولید انرژی از فاضلاب شهر کرمان». مجلۀ علمی و پژوهشی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، سال چهارم، شمارۀ 30، ص 136-116.
طرازکار، محمدحسن، قربانیان، عفت و بخشوده، محمد (بهار 1396). «اثر رشد اقتصادی بر پایداری محیط‌زیست در ایران: کاربرد شاخص ردپای بوم شناختی». فصل‌نامۀ اقتصاد محیط‌زیست و منابع طبیعی، سال چهارم، شمارۀ 3، ص 48-76.
طیبی، سبحان و ضرابی، مهناز (زمستان 1397). «دیپلماسی محیط‌زیست و تغییرات اقلیمی؛ راهبردی سازنده و رهیافتی کاهنده». فصل‌نامۀ انسان و محیط‌زیست، سال سوم، شمارۀ 4، ص 166-196.
مجرد آشناآباد، مهران و روحانی، علیرضا (پاییز 1389). «فرسایش خاک، چالش‏ها، هزینه‏ها و سودهای حفاظت از آن». فصل‌نامۀ انسان و محیط‌زیست، سال دوم، شمارۀ 3، ص 49-60.
ناد، رضا (تابستان 1385). «توسعۀ تکنولوژی و اثرات آن بر محیط‌زیست». فصل‌نامۀ توسعۀ تکنولوژی صنعتی، سال چهارم، شمارۀ 10، ص 36-44.
نوری، علی (بهار و تابستان 1395). «تأملی بر عملکرد جامعۀ بین‌المللی در برابر تغییرات آب‌‌وهوایی». پژوهش‏های محیط‌زیست، سال دوم، شمارۀ 9، ص 49-63.
ولی محمدی، محمد (1390). از کاسپین تا خزر: شناخت محیط‌زیست، نفت و حقوق بین‏الملل. تهران: نشر سبزآرنگ، چاپ اول.
Sands, P. (2003) Principles of International Environmental Law. Cambridge University Press, Second Edition.
Schumacher, K. A., & Agbemabiese, L. (Sep. 2020) “E-waste legislation in the US: An analysis of the disparate design and the resulting influence on collection rates across states”. Journal of Environmental Planning and Management, 1-22.
Verheyn, R. (2005). Climate Change Damage and International Law. Martinus Nijhoff Publishers, Leiden/Boston.
Site:
https://behinsanat.com/%D8%B7%D8% last visited: 1398-05-23
https://earthobservatory.nasa.gov/WorldOfChange/DecadalTemp. last visited: 2018-16-10.
https://www.energy.gov/energysaver/heat-pump-swimming-pool-heaters2020-07-05
http://goodpack.ir/%D8%A8%D9%84%D8%A7%DA%AF/%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D9% %D8%B3%D8%AA%DBDB%8C/ last visited: 2019-04-12
https://www.mapnagroup.com/products/power/water-and-electricity-cogeneration-project. last visited: 2019-23-10.
http://omranenergy.com/home/news-and-hvac-installations/374-sewage-source-to-produce-cheap-electricity.htm last visited: 2019-26-06.l
http://www.polymervabastebandi.ir/news/top-news/ last visited: 1399-04-03
http://www.polymervabastebandi.ir/news/top-news/ last visited: 1399-05-13.
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov› compound › carbon-dioxide. last visited: 2019-25-07
https://www.regjeringen.no/en/topics/energy/renewable-energy/renewable-energy-production-in-norway/id2343462/ last visited: 2020-07-05
https://www.renewableenergyhub.co.uk/main/rainwater-harvesting-information/how-does-rainwater-recycling-work/ last visited: 2020-07-05
https://www.shana.ir/news/233660/%D9%-%848%AF-%D8%AA%D9%. last visited: 2019-08-12
http://www.shara.ir/view/37896/%D9%86%D8% last visited: 1398-05-13.
https://www.theccc.org.uk/wp-content/uploads/2019/07/CCC-2019-Progress-in-reducing-UK-emissions.pdf/ last visited: 2021-03-01.
https://www.theguardian.com/environment/2020/jul/30/use-of-plastic-bags-in-england-drops-by-59-in-a-year/ last visited: 2021-03-01.
https://www.washingtonvotes.org/2009-HB-2287- last visited: 2021-01-01
https://www.weforum.org/agenda/2018/06/chile-just-became-the-first-country-in-the-americas-to-ban-plastic-bags/ last visited: 2021-03-01.