ضمانت اجرای نقض مقررات شکلی (ثبتی) قانون پیش‌فروش ساختمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در اقتصاد ایران، مسکن فقط وسیله‌ای برای سکونت خانوار نیست، بلکه وسیله‌ای برای سرمایه‌گذاری و پس‌انداز نیز به شمار می‌رود. بدون شک بخش قابل توجهی از معاملات کشور به موضوع خرید و فروش ساختمان یا پیش‌فروش آن اختصاص دارد. نظر به تأثیر مستقیم سلامت این بازار در تأمین نظم اقتصادی و قضایی، قانونگذار در قانون پیش‌فروش ساختمان، به‌منظور سامان‌دادن به این بازار پرمخاطره، شرایط ماهوی و شکلیِ متعددی را برای قرارداد پیش‌فروش ساختمان مقرر کرده است. یکی از این شرایط لزوم تنظیم سند رسمی برای این قرارداد و پیش‌بینی ضمانت اجرای کیفری برای عدم رعایت آن است. در این تحقیق، تأثیر شرط تنظیم سند رسمی انتقال بر اعتبار این‌گونه قراردادها بررسی شده و با اتکا به اصول حقوقی، نظام ثبتی، رویۀ قضایی وقانونپیش‌فروش ساختمان به ایننتیجهرسیدهاستکه در حقوق ایران، تنظیم سند رسمی به‌طور عموم وسیلۀ اثبات (نه ثبوت) قرارداد پیش‌فروش ساختمان است. ثبت سند صرفاً ابزار اطلاع‌رسانی، آگاهی از آمار نقل‌وانتقال املاک و درجهت تضمین حقوق اشخاص به‌ویژه پیش‌خریدار محسوب می‌شود. بنابراین، نمی‌توان به‌هیچ‌وجه عدم ثبت رسمی قرارداد پیش‌فروش ساختمان را دلیل بر عدم تشکیل آن دانست.

کلیدواژه‌ها


ادارۀ وحدت رویه و نشر مذاکرات هیأت عمومی دیوان عالی کشور (1386). مذاکرات و آراء هیأت عمومی دیوان عالی کشور سال 1383. تهران: دیوان عالی کشور، چاپ اوّل.
اسدی، محمدحسن (1390). قابلیت استناد قرارداد. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، چاپ اوّل.
امامی، سیدحسن (1384). حقوق مدنی. جلد اول. تهران: اسلامیّه. چاپ بیست‌وپنجم.
امینی، منصور (1388). «نقش ثبت سند در بیع مال غیرمنقول در حقوق فرانسه و بررسی قابلیت پذیرش آن در حقوق ایران». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 49، ص 211ـ238.
انصاری، مرتضی (1415ق). المکاسب، جلد سوم. قم: کنگره.
ایروانی غروی، علی (1406ق). حاشیة المکاسب، جلد اوّل. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
بهشتی، جواد و نادر مردانی (1385). آیین دادرسی مدنی، جلد دوم. تهران: میزان، چاپ اوّل.
حسینی مراغی، سید میرعبدالفتاح (1417ق). العناوین. قم: مؤسسة النشرالاسلامی.
خویی، ابوالقاسم (1417ق). مصباح الفقاهه، جلد سوم. قم: مؤسسۀ انصاریان.
رفیعی مقدم، علی (1390). اصل رضایی بودن اعمال حقوقی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، چاپ اوّل.
سکوتی، نیما (1390). ماهیت، اوصاف و آثار قراردادهای پیش‌فروش ساختمان. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علم و فرهنگ.
شهیدی، مهدی (1385). اصول قراردادها و تعهدات. تهران: مجد، چاپ چهارم.
شهیدی، مهدی (1391).مجموعه مقالات حقوقی. تهران: مجد، چاپ سوم.
شمس، عبدالله (1384). آیین دادرسی مدنی، جلد دوم. تهران: دراک، چاپ نهم.
صفایی، سیدحسین (1384). قواعد عمومی قراردادها. تهران: میزان، چاپ سوم.
صفایی، سیدحسین و امامی، اسدالله (1384). مختصر حقوق خانواده. تهران: میزان، چاپ نهم.
طباطبایی حصاری، نسرین (1393). مبانی و آثار نظام ثبت املاک. تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اول.
طباطبایی حصاری، نسرین و صادقی مقدم، محمدحسن (1394). «آثار ثبت املاک بر اعتبار اعمال حقوقی؛ با تأکید بر اوصاف و کارکردهای نظام ثبتی». مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 6، شمارۀ 2، ص 677ـ698.
غروی اصفهانی، محمدحسین (1418ق). حاشیة المکاسب، جلد اوّل. دار المصطفی لاحیاء التراث.
قاسمی، محسن (1388). شکلگرایی در حقوق مدنی. تهران: میزان، چاپ اول.
قنواتی، جلیل، سکوتی، نیما و حسین‌زاده، جواد (پاییز 1394). «ضمانت اجراهای نقض مقرّرات ماهوی قانون پیش‌فروش ساختمان». فصلنامۀ دیدگاههای حقوق قضایی، شمارۀ 71،  
کاتوزیان، ناصر (1385). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی خانواده. تهران: میزان، چاپ پنجم.
محقق داماد، سیدمصطفی، قنواتی، جلیل، وحدتی شبیری، حسن و عبدی‌پورفرد، ابراهیم (1391). حقوق قراردادها در فقه امامیه، جلد اوّل. تهران: سمت، چاپ چهارم.
محقق داماد، سیدمصطفی (1385). قواعد فقه 1 بخش مدنی. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ سیزدهم.
محقق داماد، سیدمصطفی (1387). مباحثی از اصول فقه ـ اصول علمیّه و تعارض ادلّه. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ پنجم.