روابط حقوقی اطراف و ابزارهای تأمین مالی در قرارداد فورفیتینگ؛ مطالعۀ موردی برات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی

3 دانشگاه امام صادق علیه السلام

چکیده

فورفیتینگ روش تأمین مالی است و در مقایسه با ابزارهای سنتی، کم‌‌هزینه‌‏ترین، سریع‌ترین و کم‌خطرترین روش به‌شمار می‌رود. این روش نیاز مالی فعالان تجاری و سرمایه‌گذاران از جمله نیاز به نقدینگی را از راه انتقال مطالبات بلندمدت آنان بدون حق رجوع به طلبکار اولیۀ سند در عرصِ‌ تجارت بین‌المللی برآورده می‌سازد. بنابراین تأمین مالی به شیوۀ یادشده در قالب قراردادی با اتکا به ابزارهای آن ازجمله برات، سفته و... میان فورفیتر و بستانکار منعقد می‌شود. در این پژوهش، اطراف و ابزارهای تأمین مالی در قرارداد فورفیتینگ و تأثیر این روابط و ابزارها در ارکان آن به صورت موردی درخصوص برات بررسی حقوقی می‌شود. امروزه تمامی معاملات مربوط به کالا و خدمات موضوع قرارداد فورفیتینگ قرار می‌گیرند، زیرا تنها مسئولیت صادرکننده در برابر واردکنندهْ تضمین کیفیت و اطمینان از کالاست. ازاین‌رو، در سال‌‏های اخیر، معاملاتی که موضوع آن توسعۀ میدان‌های نفت و گاز، مواد اولیه مثل نفت، مواد خام معدنی و کالاهای با دوام است با بهره‌گیری از ابزارهای رایج در فورفیتینگ همچون برات، سفته، اعتبار اسنادی و ضمانت‌نامه‌های پرداخت قابل‌انتقال تأمین مالی می‏‌شوند.

کلیدواژه‌ها


اسکینی، ربیعا (1386). حقوق تجارت؛ برات، سفته، قبض انبار، اسناد در درجه حامل و چک. تهران: سمت، چاپ یازدهم.
افشار قوچانی، زهره (1398). «بررسی ماهیت فورفیتینگ در مقایسه با سایر طرق تأمین مالی در حقوق ایران». فصل‌نامۀ پژوهش حقوق خصوصی، دورۀ 8، شمارۀ 28، ص 9-38.
بخشی، لطفعلی (1390). تقریرات درس مالیه و تضمین‌های مالی بین‌المللی، فورفیتینگ. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد تجارت بین‌الملل، دانشگاه علامه طباطبایی.
برهانی، حمید (1379). بانکداری و تأمین مالی بینالمللی. مؤسسۀ آموزش عالی بانکداری ایران.
توکلی کرمانی، سعید (1389). انتقال تعهد در حقوق ایران. تهران: جاودانه.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1393). ضمان عقدی در حقوق مدنی. تهران: گنج دانش، چاپ دوم.
ساعی، محمدهادی (1386). «وضعیت تضمینات پس از انتقال طلب یا انتقال دین». پژوهشنامه حقوق اسلامی، شمارۀ 26.
شیروی، عبدالحسین (1394). حقوق تجارت بین‌الملل. تهران: سمت، چاپ هشتم.
شهیدی، مهدی، سقوط تعهدات (1398)، تهران: مجد، چاپ هفتم.
صفایی، سیدحسین، عادل، مرتضی، کاظمی، محمود و  میرزانژاد، اکبر (1387). حقوق بین‌المللی؛ بررسی کنوانسیون بین‌المللی 1980 با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران، فرانسه، انگلیس و ایالات متحده آمریکا. تهران: دانشگاه تهران، چاپ سوم.
عبدی‌پور فرد، ابراهیم و افشار قوچانی، زهره (1396) «بررسی روابط میان طرفین اصل قرارداد فورفیتینگ با الهام از مجموعه قواعد متحدالشکل فورفیتینگ و کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص واگذاری مطالبات». مجلۀ پژوهش‌های حقوقی تطبیقی، دورۀ 21، شمارۀ 1، ص 105-129
عرفانی، محمود (1385). حقوق تجارت، اسناد تجاری. تهران: انتشارات میزان، چاپ دوم.
فیض چکاب، غلام‌نبی و درزی، علی (1393). «ماهیت حقوقی قرارداد تأمین مالی فاکتورینگ مطالعه تطبیقی حقوق آمریکا، انگلیس، فرانسه و ایران». مجلۀ علمی پژوهشی حقوق تطبیقی، دورۀ 5، شمارۀ 2، ص 509-533.
کاتوزیان، امیرناصر (1394). عقود معین، جلد 4. تهران: شرکت سهامی انتشار.
کاتوزیان، امیرناصر (1381). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی درس‌هایی از عقود معین، جلد نخست. تهران: گنج دانش، چاپ یازدهم.
کاویانی، کوروش (1387). حقوق تجارت 3، حقوق اسناد تجارتی. تهران: بنیاد حقوقی میزان، چاپ دوم.
محقق داماد، سیدمصطفی، شیری، جمشید و قاسمی، فروغ (1395). «خرید دین در نظام بانکداری اسلامی». مجلۀ علمی پژوهشی آموزه‌های فقه مدنی، شمارۀ 13، ص 3-28.
Bazinas, S. V., Kohn, R. M., & Del Duca, L. F. (2012). “Facilitating a Cost-Free Path to Economic Recovery—Implementing a Global Uniform International Receivables Financing Law”. UCC LJ, 44, 277-279.
Contessi, S., & de Nicola, F. (2012). “The role of Financing in International Trade During Good Times and Bad”. The Regional Economist, 20(1), 5-9.
Glinavos, T. (2002). An Introduction Factoring and Project Finance Working Paper. The University of Kent.
Hedy, H. R. (2004). Huang, Compare and Contrast: The Uncitral Convention on the Assignment of Receivables in International Trade and the Unidroit Convention on International Factoring. Available at: http://law.alphaleader.com/enshownews.asp ?id=274
Plank. T. (2007) “Assignment of Receivables under Article 9: Structural Incoherence and Wasteful Filing”. Ohio State Low Joumal.
Sin, K. F. (1999). Building Project Finance in Hong Kong: Law and Practice. Second Edition, Lexis Nexis Hong Kong.
Vinter, G. (2006). Project Finance: A Legal Guide. Sweet and Maxwell London, Third Edition.
Whittaker, V. (2000). “The Quick Buck International Finance and Forfaiting”. Thomas Jefferson Law Review, 23, 249.